Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en önemli meslek belgesidir. Kamu kurumlarındaki etkinliklerden resmî akreditasyonlara kadar pek çok aşamada bu kartın sağladığı resmiyet fark yaratır .
Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın geri alındığı durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında ele alıyoruz . Hedefimiz , rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Meslek camiasında sıklıkla "sarı basın kartı" diye anılır .
Bu kart, bir kişinin tek başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .
"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına click here gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Resmî düzenlemede sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her türün hitap ettiği kitle ve istenen nitelikler farklılık gösterir . Size uygun türü seçmek , zaman kaybını önler.
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; adayın genel şartların hepsini karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.
2. Süreli Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi esas alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve talep hâlinde tek seferlik olarak uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Kart süresi, önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar esas alınır . Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:
- En az 18 yaşında olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce iş sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Örneğin bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar ayrı ayrı belirlenmiştir .
Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması şarttır . Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber ve Fotoğraf Ajansları
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber alanında çalışmayanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği yayımlaması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da bulunur .
Adım Adım Basın Kartı Başvurusu
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
- Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Başkanlıkça reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurularını yapar . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de göz önünde bulundurur . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu nedenle trafiği düşük bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .
Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar
Kartın sağladığı başlıca avantaj, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun dışında mevzuatta somut olarak düzenlenmiş birkaç önemli hak mevcuttur:
- Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
- Sahada kolaylık: Basın toplantıları, resmî törenler ve kamu etkinliklerinde gazeteci kimliğinin ispatı çok daha hızlı olur.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden doğar . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan teyit etmeniz gerekir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi dolan kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi söz konusu olabilir .
Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, sistemdeki güncel bilgiye bakmanız en doğrusudur .
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.
Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:
- Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
- İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Bunun yanında dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .
Enformasyon Görevlileri
Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, bu sıfatla başvurabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının sunulması zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aynen uygulanır .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Yayın kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi sunmalıdır. Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
- Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
- Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek daha akıllıca olur . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir ihmallerden kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve doğru yaklaşım aşağıdadır:
- Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
- Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.
Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , kurumdan ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir kuruluşta çalışmaya başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için süreklilik şartı sağlanamıyor. Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her dijital yayın otomatik olarak bu kapsama girmez . Kadronuzun kart alabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :
- Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
- İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
- Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
- Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.
Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , site sahipleri için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Sıkça Sorulan Sorular
Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı öngörür; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; özenle hazırlanmış bir portfolyo en az eğitim kadar belirleyicidir .
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Sabit bir süre yoktur. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre farklılaşır .
Freelance gazetecilere kart verilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Kişisel kanal veya hesap sahipleri, sadece bu yayınlara dayanarak kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri kart talep edebilir.
Kart için ne kadar ödenir?
Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden son durumu Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler yapılmadıkça kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Basın kartı, gazetecilik mesleğinin en önemli belgesidir ve süreç ilk bakışta zor görünse de kurallar nettir . Uygun türü netleştirip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirirseniz , belgenizi rahatlıkla edinip yıllarca taşıyabilirsiniz .
Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı